Een familiekookboek indelen: hoofdstukken, volgorde en register

Waarom de indeling ertoe doet

Een kookboek lees je niet van voor naar achter. Je zoekt iets: een soep voor zondag, het taartrecept van tante, iets met de prei die nog in de koelkast ligt. Een goede indeling zorgt dat je dat snel vindt. Ook voor wie het boek over dertig jaar openslaat en de familie minder goed kent.

Hoofdstukken per soort gerecht

De meeste kookboeken delen recepten in naar soort gerecht. Dat is herkenbaar en werkt voor bijna elke familie. Een bekende volgorde is de volgorde van een maaltijd:

1. Voorgerechten
2. Soepen
3. Hoofdgerechten
4. Bijgerechten
5. Desserts
6. Gebak en koek
7. Cocktails en drankjes

Zo vindt iedereen meteen waar de erwtensoep staat en waar de appeltaart.

Er zijn ook andere manieren. Volgens Wikipedia delen westerse kookboeken hoofdgerechten vaak verder in op hoofdingrediënt, zoals vlees, vis en vegetarisch. Japanse kookboeken groeperen gerechten vaak per kooktechniek, zoals stomen of grillen. Voor een familieboek kun je ook kiezen voor een indeling per persoon ("de recepten van oma") of per seizoen. Dat is persoonlijk, maar zoeken wordt dan lastiger. Een register lost dat weer op.

Hoeveel recepten per hoofdstuk?

Een hoofdstuk met één recept voelt leeg. Heb je maar één soep en één drankje? Kijk dan of de familie er nog een paar heeft, of zet ze bij een verwant hoofdstuk. Probeer de grote hoofdstukken, meestal hoofdgerechten en gebak, niet te laten overheersen. Een boek met veertig taarten en twee maaltijden is leuk, maar wie wil koken heeft er weinig aan. Mis je recepten? Vraag gericht: "Wie heeft er nog een goede soep?"

De volgorde binnen een hoofdstuk

Binnen een hoofdstuk heb je een paar keuzes:

• Op alfabet. Overzichtelijk en makkelijk zoeken.
• Van licht naar zwaar. Eerst een heldere soep, dan de dikke snert.
• Per seizoen. Lentegerechten voorop, wintergerechten achteraan.
• Per familielid. De recepten van één persoon bij elkaar.

Kies één manier en houd die vast in het hele boek. Dat maakt het rustig.

Een register op recept en op ingrediënt

Een register is een lijst achterin het boek, op alfabet, met het paginanummer erbij. Een register op recept helpt als je de naam weet. Een register op ingrediënt helpt als je weet wat je in huis hebt. Zoek je iets met rabarber of zuurkool, dan zie je meteen welke recepten erbij horen.

Juist bij een familieboek is dat handig. Veel recepten hebben een familienaam, zoals "tante Els haar stoofpot". Daar zoekt niemand op. Via het ingrediënt vind je hem toch.

Wat komt er voorin?

• Een voorkant met de naam van het boek, bijvoorbeeld "De keuken van de familie De Vries".
• Een berichtje of opdracht. Voor wie is het boek? "Voor oma, die ons leerde koken."
• Een voorwoord. Waarom dit boek, hoe het tot stand kwam, wie er meedeed.
• Een inhoudsopgave met de hoofdstukken en de recepten.

Wat komt er achterin?

• Het register, op recept en op ingrediënt.
• Een lijst van wie er meekookte. Zo krijgt iedereen een plek.
• Lege pagina's. Daar schrijf je later nieuwe recepten bij, met de hand. Zo groeit het boek mee met de familie.

Zo doet Familiesmaak het

In Familiesmaak kies je bij elk recept de soort. Het boek zet de recepten dan vanzelf in de goede volgorde, met een hoofdstuk per soort en een inhoudsopgave. Achterin komt vanzelf wie er meekookte, een register op recept en op ingrediënt, en als je wilt 2 tot 10 lege pagina's om later recepten bij te schrijven. Voorin kun je een berichtje en een voorwoord kwijt.

Elk recept krijgt twee pagina's: links een foto of tekening, rechts het recept. Op een pagina passen 18 ingrediënten en 9 stappen. Hoe een boek eruitziet, zie je op zo ziet het eruit. Ben je nog aan het verzamelen? Lees dan eerst een receptenboek maken van oma's recepten.