Indische familierecepten bewaren: zo leg je jullie keuken vast

Wat bedoelen we met de Indische keuken?

Volgens Wikipedia is de Indische keuken een samensmelting van de Indonesische en Chinees-Indonesische keuken met de Europese keuken, ontstaan in de tijd van Nederlands-Indië. Lokale gerechten werden naar Europese smaak gemaakt en Europese gerechten met lokale ingrediënten. Dezelfde bron benadrukt dat de Indische keuken niet hetzelfde is als de Indonesische keuken, al beïnvloeden ze elkaar.

Dat verschil is belangrijk als je opschrijft. Noem het gerecht zoals jullie familie het noemt en schrijf niet zomaar een andere naam of herkomst op. Een gerecht kan in jullie familie anders heten of anders smaken dan in een kookboek.

Bron: Wikipedia: Indische keuken.

Wie zijn Indische Nederlanders?

Indische Nederlanders zijn volgens Wikipedia Nederlanders met een familiegeschiedenis in het voormalige Nederlands-Indië. Tussen 1945 en 1965 kwamen ongeveer 300.000 mensen naar Nederland, in meerdere golven. De recepten die zij meenamen, kregen in Nederland een vervolg. Zo ontstonden volgens Wikipedia gerechten als babi ketjap en nasi rames toen Indische Nederlanders Nederlandse gerechten op smaak brachten met de Aziatische producten die toen nog maar weinig te koop waren.

Je familierecept kan dus al een verhaal van aanpassen in zich dragen. Dat is waardevol om te bewaren, ook als de ingrediënten niet "kloppen" met het boek.

Bron: Wikipedia: Indische Nederlanders en Wikipedia: Indische keuken.

Dit leg je vast bij elk recept

• De naam zoals jullie hem zeggen, ook als de spelling afwijkt van een kookboek of een andere taal.
• Van wie het recept komt en wie het nu maakt.
• Voor hoeveel personen en bij welke gelegenheid.
• De ingrediënten in gram en milliliters, met de oude maat erbij als die in het schrift staat.
• Wat er bij werd geserveerd.
• Wat je thuis anders doet dan vroeger.

Zoek je een manier om te vragen? Gebruik de lijst in vragen aan opa en oma over hun recepten en vul die aan met vragen over de herkomst van het gerecht.

Taal en schrijfwijze

Wikipedia beschrijft Petjoh als een mengvorm van Maleis en Nederlands, die rond het einde van de negentiende eeuw door veel Indo-Europeanen thuis werd gesproken. Heeft jullie familie ook eigen woorden voor ingrediënten of keukengerei? Schrijf ze op zoals ze klinken en zet de gangbare naam tussen haakjes. Dan begrijpt de volgende generatie wat ermee bedoeld wordt, en blijft het eigen woord bewaard.

Weet je niet zeker hoe iets gespeld wordt? Raad niet. Schrijf het zoals je het kent en vraag een ouder familielid om het na te kijken.

Bron: Wikipedia: Indische Nederlanders.

Een rijsttafel is een manier van eten

Wikipedia beschrijft de rijsttafel als een feestelijke dinervorm uit Nederlands-Indië, waarbij verschillende gerechten opeenvolgend of tegelijk worden geserveerd, met rijst als basis. De gerechten worden volgens de bron tegen elkaar afgewogen: een zoet gerecht tegenover een zuur gerecht, een vet gerecht tegenover een niet-vet gerecht. Op 15 november 2022 kwamen de Indische rijsttafel en de Indische keuken op de Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed Nederland.

Voor je familieboek betekent dit: schrijf niet alleen losse recepten op, maar ook welke gerechten bij elkaar hoorden. Zet in het verhaal bij een gerecht wat je erbij at en voor welke gelegenheid.

Bron: Wikipedia: Rijsttafel.

Als er niets op papier staat

Veel gerechten zijn nooit opgeschreven. Kook dan samen en schrijf mee terwijl iemand het maakt. Weeg de ingrediënten op een keukenweegschaal en noteer de tijd. Lees daarna recepten uit het hoofd opschrijven. Zie het resultaat als de versie van die dag: de volgende keer kan het anders zijn, en dat is prima.

In Familiesmaak zetten

In Familiesmaak typ je het recept in je eigen woorden. De naam van het gerecht mag in jullie eigen taal staan. Bij "Van wie?" noem je degene van wie het recept komt. In het verhaal vertel je waar het vandaan komt, voor zover jullie dat weten. Stel de herkomst niet mooier voor dan je kunt onderbouwen. Wil je een tip toevoegen? Begin die zin met "Tip:".