Blog · Boek maken
Mag je recepten overnemen in je eigen kookboek? Auteursrecht uitgelegd
Je wilt in jullie familiekookboek ook een recept uit een blad, van een website of uit het boek van een buurvrouw zetten. Mag dat? Hieronder lees je wat de Auteurswet zegt over recepten overnemen en welke eenvoudige regels je kunt volgen. Dit is geen juridisch advies.
Eerst een kanttekening
Dit artikel is algemene informatie. Het is geen juridisch advies, en regels over auteursrecht kunnen per situatie verschillen. Twijfel je bij een concreet recept of een concrete foto? Vraag dan om toestemming of neem een eigen versie. Voor een boek dat je wilt verkopen of uitgeven is het verstandig juridisch advies te vragen.
Wat zegt de Auteurswet?
In artikel 1 van de Auteurswet staat dat het auteursrecht het uitsluitende recht is van de maker van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst om dat werk openbaar te maken en te verveelvoudigen. Verveelvoudigen betekent kopiëren. De maker bepaalt dus wat er met zijn werk gebeurt.
Artikel 10 noemt wat daaronder valt. Denk aan boeken, tekeningen en foto's, en in het algemeen ieder voortbrengsel op het gebied van letterkunde, wetenschap of kunst. Een kookboek bestaat uit zulke onderdelen: tekst, foto's, tekeningen en de keuze en volgorde van de pagina's.
Het auteursrecht duurt lang. Volgens artikel 37 vervalt het na 70 jaar, gerekend vanaf 1 januari van het jaar dat volgt op het sterfjaar van de maker. Een foto of tekst van een overleden maker kan dus nog altijd beschermd zijn.
Bron: Auteurswet op wetten.overheid.nl.
En een recept zelf?
De Auteurswet noemt recepten niet apart. Of een recept beschermd is, hangt af van wat je precies overneemt. Een lijst ingrediënten met hoeveelheden is iets anders dan een tekst met een eigen verhaal, een foto of een bijzondere uitleg. Ook een kookboek als geheel, met teksten en foto's, kan beschermd zijn. De smaak van een gerecht is niet beschermd. Dat besliste het Hof van Justitie van de Europese Unie op 13 november 2018 in de zaak over Heksenkaas (C-310/17), omdat je een smaak niet precies en objectief kunt beschrijven (persbericht van het Hof).
Het veiligste uitgangspunt is daarom eenvoudig: neem niets 1 op 1 over wat een ander heeft geschreven of gefotografeerd, tenzij je toestemming hebt.
Wat je veilig kunt doen
| Situatie | Wat je doet |
|---|---|
| Recept van oma, opa, ouders of een familielid | Schrijf het op in je eigen woorden. Vraag dat familielid of het goed is dat het in het boek komt. |
| Foto die je zelf maakte | Die mag je gebruiken. Staan er mensen op? Vraag of ze het goed vinden. |
| Foto van een familielid | Vraag toestemming, zeker als het een foto is die iemand anders maakte. |
| Recept uit een kookboek of blad | Neem de tekst niet over. Gebruik het als inspiratie en schrijf je eigen versie met jouw hoeveelheden en stappen, of vraag toestemming. |
| Recept van een website | Kijk op de site naar de voorwaarden, of vraag de maker toestemming. Kopieer niet de volledige tekst en de foto's. |
| Foto van het internet | Niet gebruiken zonder toestemming. Een foto op internet is niet automatisch vrij. |
Tip: Een recept dat iedereen in de familie al jaren maakt, krijgt in jouw boek vanzelf een eigen vorm: jouw hoeveelheden, jouw volgorde, jouw opmerkingen. Zet erbij van wie het is en welke aanpassingen jullie doen. Zo leg je de familieversie vast, en niet de tekst van een ander.
Zo sluit het aan bij Familiesmaak
Familiesmaak vraagt je om alleen recepten en foto's te gebruiken die van jou of je familie zijn, of waarvoor je toestemming hebt. Dat geldt ook voor recepten die je via een link ophaalt. De naam, ingrediënten en stappen komen dan in het formulier, met de website als bron, maar het blijft aan jou om te bepalen of je die mag gebruiken. Staat er een tekst of foto van een ander in, schrijf dan liever zelf een eigen versie.
Het boek is bedoeld voor jullie zelf. Het wordt niet verkocht of uitgegeven, er komt geen ISBN en het gaat niet naar winkels. Dat verandert niet wat je mag overnemen. Ook in een boek voor eigen gebruik is het netjes om toestemming te vragen.
Toestemming vragen: zo doe je dat
- Zoek de maker op: het familielid, de schrijver of de site.
- Vertel kort wat je maakt: een boek voor de familie, niet voor de verkoop.
- Vraag welk recept of welke foto je wilt gebruiken.
- Bewaar het antwoord, bijvoorbeeld als bericht of mail.
- Noem de maker in het boek, bij het recept.
Dat laatste past goed bij een familiekookboek. Bij elk recept staat van wie het is. Meer over het opschrijven vind je in het artikel over een recept opschrijven. Wil je beginnen? Maak je boek. Bestellen kan nog niet, maar maken en de proef-PDF downloaden kan wel. Meer antwoorden staan op de vragenpagina.
Veelgestelde vragen
Mag ik een recept van een website kopiëren?
Kopieer niet de volledige tekst en foto's zonder toestemming. Kijk naar de voorwaarden van de site of vraag de maker. Schrijf anders je eigen versie met je eigen woorden en hoeveelheden.
Mag ik de recepten van oma gewoon gebruiken?
Als het haar eigen recepten zijn die ze aan jou of de familie heeft doorgegeven, meestal wel. Vraag het toch even na en zet haar naam erbij. Een recept uit een gedrukt boek dat ze kopieerde is een ander verhaal.
Hoe lang geldt het auteursrecht?
Volgens artikel 37 van de Auteurswet vervalt het na 70 jaar, gerekend vanaf 1 januari van het jaar na het overlijden van de maker.
Wat als ik het boek alleen voor mijn familie maak?
Het blijft verstandig om toestemming te vragen voor teksten en foto's van anderen. Juridisch advies voor jouw situatie vraag je bij een jurist. Dit artikel is alleen algemene informatie.
Bronnen
Nodig je familie uit
Maak in Familiesmaak een boek en kies bij stap 3 "Nodig familie uit". Iedereen krijgt een eigen link en zet zijn recepten in hetzelfde boek.
Start jullie familiekookboek