Oude receptenkaartjes digitaliseren en het handschrift bewaren

Waarom digitaliseren?

Papier is kwetsbaar. Kaartjes vergelen, inkt vervaagt en een schrift kan bij een verhuizing zomaar in de verkeerde doos belanden. Als er maar één exemplaar is, kan ook maar één persoon het hebben. Met een goede foto of scan heeft iedereen in de familie een kopie, en het origineel kan veilig opgeborgen blijven.

Digitaliseren heeft nog een voordeel: je kunt de tekst overzetten naar een recept dat iedereen kan lezen en namaken. Zo bewaar je zowel het handschrift als het recept zelf.

Stap 1: verzamel en sorteer

Leg alle kaartjes, losse briefjes en schriften bij elkaar. Sorteer ze grof, bijvoorbeeld op soort gerecht of op wie het schreef. Noteer op een apart briefje of in een lijstje van wie elk recept komt, als je dat weet. Vraag het na bij familie zolang het kan: later weet niemand meer wiens handschrift het was.

Stap 2: maak een goede foto

Je hebt geen scanner nodig. Met een telefoon maak je vaak een prima opname, als je op een paar dingen let:

• Daglicht. Leg het kaartje bij een raam, maar niet in de felle zon. Zet de flitser uit, want die geeft een witte vlek.
• Recht van boven. Houd je telefoon evenwijdig aan het kaartje. Dan worden de regels niet scheef.
• Rustige ondergrond. Een effen tafel of een vel papier werkt het best.
• Plat. Leg een krullend kaartje even onder een boek, of houd de hoeken plat met iets dat niet in beeld komt.
• Beide kanten. Veel recepten lopen door op de achterkant. Fotografeer die ook, zelfs als er weinig op staat.

Veel telefoons hebben in de camera- of notitie-app een functie om documenten te scannen. Die maakt de foto recht en scherper. Probeer het eens uit op een kaartje dat niet kostbaar is.

Of gebruik een scanner

Heb je een scanner of een printer met scanfunctie, dan krijg je vaak een nog gelijkmatiger beeld. Kies een resolutie van minstens 300 dpi; bij klein of vaag handschrift kun je hoger gaan. Scan in kleur, ook als het kaartje zwart-wit lijkt. Vlekken, vergeelde randen en de kleur van de inkt horen bij het verhaal.

Stap 3: zet de tekst over

Een foto bewaart het handschrift, maar een recept wil je ook kunnen lezen en zoeken. Veel telefoons kunnen tekst uit een foto kopiëren. Op een iPhone houd je in de app Foto's je vinger op de tekst. Op Android gebruik je Lens in Google Foto's. Die tekst kun je daarna plakken waar je wilt.

Bij gedrukte tekst werkt dat meestal goed. Bij handschrift gaat het niet altijd goed: een "l" wordt een "1" of een woord valt weg. Lees de tekst dus altijd na naast de foto. Kun je een woord echt niet lezen, vraag het dan aan familie of zet er "[onleesbaar]" bij in plaats van te gokken.

In Familiesmaak plak je de gekopieerde tekst bij stap 2 in het vak "Plak de tekst". De site zet dan de naam, de ingrediënten en de bereiding klaar in het formulier. Kijk het daarna goed na. Je foto zelf stuurt Familiesmaak nergens naartoe. Meer hierover lees je bij de veelgestelde vragen.

Stap 4: maak het recept bruikbaar

Oude kaartjes zijn vaak kort. "Boter, suiker, bloem, ei. Kneden en bakken." Na het overzetten is het slim om het recept aan te vullen met hoeveelheden, tijden en temperaturen. Laat de oude maten staan en zet de nieuwe erbij. Hoe je een ons, pond of kopje omrekent, lees je in oude maten omrekenen.

Stap 5: bewaar alles op twee plekken

Een digitale kopie is pas veilig als die niet op één apparaat staat. Bewaar de foto's en scans op minstens twee plekken, bijvoorbeeld op je computer en in een online opslag. Deel een map met de familie, zodat iedereen erbij kan.

En het origineel? Bewaar het droog, donker en niet te warm, dus niet op een zolder die in de zomer heet wordt of in een vochtige kelder. Een map of doos met hoesjes voor foto's of documenten houdt de kaartjes plat en schoon. Plak er geen plakband op en gebruik geen paperclips van metaal; die kunnen op den duur vlekken of roest geven.

Stap 6: maak er een boek van

Nu de recepten leesbaar zijn, kun je ze bundelen. In Familiesmaak krijgt elk recept twee pagina's: links een foto of tekening van het gerecht, rechts het recept. Bij elk recept kun je het verhaal erachter vertellen; dat komt in handschrift bij de foto of tekening. De stijl Schrift lijkt op een oud receptenschrift, met gelinieerd papier en een rode kantlijn. Kijk op zo ziet het eruit of lees verder in een receptenboek maken van oma's recepten.

Gebruik in je boek alleen recepten en foto's die van jou of je familie zijn, of waarvoor je toestemming hebt. Eerlijk vooraf: Familiesmaak is nog een conceptversie. Bestellen kan nog niet, maar je kunt wel gratis je boek maken en een proef-PDF downloaden.