Bruine bonensoep recept met gedroogde bonen: weken, koken en veilig eten

Familie van de snert

Wikipedia zet bruine bonensoep in de Nederlandse keuken naast erwtensoep. Qua samenstelling lijken ze op elkaar, alleen zijn de erwten vervangen door bruine bonen. De soep is meestal minder gebonden dan erwtensoep. De lepel blijft er dus niet in staan. Hou je van een dikke soep, bekijk dan ook het recept voor echte snert.

De basis is vaak een bouillon van rundvlees, met groenten als prei, selderij en ui. Vermicelli en rookworst kun je naar smaak toevoegen.

Bron: Wikipedia: Nederlandse keuken en Wikipedia: Bonensoep.

Waarom bonen altijd gaar moeten zijn

Dit is het belangrijkste stuk van dit recept. In rauwe peulvruchten zit de natuurlijke gifstof lectine. Verhitten maakt die onschadelijk. Eet je gedroogde bonen rauw of niet goed verhit, dan kun je volgens het Voedingscentrum last krijgen van buikpijn, misselijkheid, koorts en lichte diarree. Die klachten beginnen vaak binnen 3 uur.

Weken alleen is dus niet genoeg. Kook gedroogde bonen tot ze helemaal zacht zijn, en volg de bereiding op de verpakking, want de kooktijd verschilt per soort. Wikipedia noemt voor bruine bonen ongeveer acht uur weken en daarna een uur koken. Proef pas als ze zacht zijn. Bonen uit glas, blik of stazak zijn al voldoende verhit, die hoef je alleen op te warmen.

Bron: Voedingscentrum: Peulvruchten en Wikipedia: Bruine boon.

Bonensoep voor 4 personen als maaltijd

Een nacht weken, daarna ongeveer 1,5 uur op het vuur.

Ingrediënten

• 250 gram gedroogde bruine bonen
• 1,5 liter runderbouillon
• 2 uien
• 1 prei
• 1 winterpeen (ongeveer 150 gram)
• 1 aardappel (ongeveer 150 gram)
• 1 eetlepel olie
• 1 eetlepel kerriepoeder
• 2 laurierbladeren
• 1 rookworst (ongeveer 375 gram)
• peper en zout

Bereiding

1. Spoel de bonen af en zet ze een nacht in de week in 1 liter koud water. Dat is vier keer hun gewicht.
2. Giet de bonen af en doe ze met de bouillon en de laurier in een soeppan. Breng aan de kook.
3. Laat de bonen ongeveer een uur zachtjes koken met de deksel schuin op de pan.
4. Snipper de uien en fruit ze met de kerrie in de olie glazig. Snijd de prei in ringen van een centimeter, en de wortel en aardappel in blokjes.
5. Doe de ui en groenten bij de bonen. Laat alles koken tot de groenten gaar en de bonen helemaal zacht zijn. Reken op 20 tot 30 minuten. Voeg wat water toe als de soep te dik wordt.
6. Snijd de rookworst in plakjes en warm die de laatste 5 minuten mee tot hij door en door heet is.
7. Haal de laurier eruit. Maak op smaak met peper en zout.

Weekwater mag je volgens het Voedingscentrum gebruiken of vervangen door vers water. In dit recept vervang je het, zodat je de hoeveelheid bouillon beter in de hand hebt. Weken scheelt al gauw 10 tot 20 minuten kooktijd.

Bron: Wikibooks Kookboek: Bruinebonensoep en Voedingscentrum: Peulvruchten.

Snel met bonen uit de pot

Laat stap 1 tot en met 3 weg en gebruik ongeveer 600 gram uitgelekte bruine bonen uit glas of blik. Kook de groenten eerst gaar in de bouillon. Doe de bonen er de laatste 10 minuten bij, zodat ze meewarmen. Controleer het etiket, want daar zit vaak zout in. Spoel de bonen eventueel af om wat zout kwijt te raken en proef de soep pas daarna.

Bron: Voedingscentrum: peulvruchten klaarmaken.

Van Nederland naar Manado

De soep ging ook op reis. In Oost-Indonesië, vooral rond Manado, kennen ze brenebon. Die naam is de plaatselijke uitspraak van het Nederlandse bruine bonen. De soep wordt daar gemaakt met kidneybonen, groenten en kruiden als knoflook, nootmuskaat en kruidnagel, vaak met varkenspoot in de bouillon. Hij komt op tafel met rijst en sambal. Kidneybonen bevatten overigens veel meer lectine dan bijvoorbeeld linzen of kikkererwten, dus goed koken blijft belangrijk.

Bron: Wikipedia (Engels): Brenebon en Voedingscentrum: Peulvruchten.

Een pan voor twee dagen

Soep met vlees en groenten bewaar je 2 dagen in de koelkast of 3 maanden in de vriezer. Laat de soep binnen 2 uur afkoelen, met de pan in een laagje koud water. Doe hem in bakjes met de datum erop en warm hem één keer op tot hij stomend heet is.

Bron: Voedingscentrum: soep met vlees en groenten bewaren en 5x veilig met kliekjes.

Sop, soep of brenebon?

Komt jullie bonensoep uit Nederland, of uit Indië? Ging er kerrie in, trassi of juist alleen laurier? In een familie kan zo'n pan een hele reisgeschiedenis vertellen. Schrijf die erbij in jullie familiekookboek. Kies "Soepen" en zet bij "Van wie?" wie de bonen 's avonds in de week zette. Zet de weektijd in een regel met "Tip:", zodat niemand hem later overslaat. Het stuk over de herkomst past bij het verhaal naast het recept. Wil je dat goed opschrijven, lees dan een verhaal bij een recept schrijven.