Oliebollen bakken zoals oma: recept en veilig frituren thuis

De oliebol op oudejaarsavond

De oliebol is volgens Wikipedia een bolvormig, gefrituurd gerecht van gistdeeg uit de Lage Landen. In Nederland eten we ze traditioneel op oudejaarsavond. Vaak zitten er krenten of rozijnen in, soms ook appel, sukade of sinaasappelsnippers. Waar de oliebol vandaan komt, is niet helemaal duidelijk. Mogelijk werden ze al in de middeleeuwen gebakken.

Het beslag maak je volgens Wikipedia meestal van bloem, eieren, gist, wat zout en lauwe melk of karnemelk. Het beslag moet een uur rijzen, zodat de bollen luchtig worden.

Bron: Wikipedia: Oliebol.

Recept: ongeveer 20 oliebollen

Ingrediënten

• 500 gram bloem
• 1 zakje gedroogde gist (7 gram)
• 450 ml lauwe melk
• 1 ei
• 2 eetlepels suiker
• 1 theelepel zout
• 150 gram krenten en rozijnen
• 1 zure appel, in kleine blokjes (mag ook weg)
• frituurolie
• poedersuiker

Bereiding

1. Spoel de krenten en rozijnen af en laat ze uitlekken. Dep ze droog.
2. Meng bloem, gist en suiker in een grote kom. Voeg de lauwe melk en het ei toe en roer tot een glad, dik beslag. Roer het zout er als laatste door.
3. Spatel de krenten, rozijnen en appel erdoor.
4. Dek de kom af met een schone theedoek of folie. Laat het beslag op een warme plek ongeveer een uur rijzen, tot het flink in volume is gegroeid.
5. Verwarm de olie in de frituurpan tot 180 °C. Volg ook de handleiding van je frituurpan.
6. Doop twee eetlepels of een ijsbolletjesschep in de olie. Schep een bol beslag en laat die voorzichtig in de olie glijden. Bak niet te veel bollen tegelijk, anders koelt de olie af.
7. Bak de oliebollen in ongeveer 5 tot 6 minuten goudbruin. Draai ze halverwege om als ze dat niet vanzelf doen.
8. Laat ze uitlekken op keukenpapier en bestrooi ze met poedersuiker.

Proef niet van het rauwe beslag. Volgens het Voedingscentrum kan er E. coli in meel zitten, en in het beslag zit rauw ei.

Veilig frituren thuis

Frituren met hete olie vraagt aandacht. De brandweer geeft deze tips om een vlam in de pan te voorkomen:

• Gebruik een elektrische frituurpan met thermostaat. Die is beveiligd tegen oververhitting.
• Doe niet te veel olie in de pan, zodat hij niet overkookt.
• Gebruik schone olie.
• Houd een passende deksel bij de hand.

Slaat de vlam toch in de pan? Gebruik nooit water en loop niet met de pan weg. Draai de warmtebron uit, dek de pan af met de deksel, een bakplaat of een stevig dienblad, en zet de afzuigkap uit. Laat de deksel erop tot de pan helemaal is afgekoeld. De brandweer raadt een blusdeken af bij een vlam in de pan.

Bron: Brandweer: Vlam in de pan en Voedingscentrum: E. coli.

Houd kinderen op afstand van de frituurpan. Laat ze helpen met poedersuiker strooien, niet met bakken.

Oma's oliebollen opschrijven

Juist bij oliebollen heeft elke familie een eigen aanpak. Bakte oma met bier in plaats van gist? Deed ze er appel in, of juist niet? Bakte ze in een pan op het fornuis of in een frituurpan? En wie mocht de eerste? Vraag het na en schrijf het op, liefst terwijl jullie samen bakken. Hoe dat werkt, lees je in recepten uit het hoofd opschrijven.

Bij een recept als dit hoort ook het verhaal van de avond: wie er was, wat er op tv was, wie er altijd te veel at. Tips om zo'n herinnering kort op te schrijven vind je in een verhaal bij een recept schrijven.

Zet het recept in jullie familiekookboek en kies als soort "Gebak & koek". Zo staan de oliebollen naast de appeltaart en de cake van tante.