Verse gist en droge gist omrekenen: hoeveel gram per recept?

Drie soorten gist

Gist is een schimmel die suiker omzet in koolzuurgas. Daardoor rijst je deeg. Wikipedia noemt de bakkersgist Saccharomyces cerevisiae en laat zien dat je verse gist in blokjes koopt en droge gist als korrels in zakjes. Je komt drie soorten tegen.

• Verse gist. Een blokje dat je moet oplossen in lauwwarm water. Het is niet lang houdbaar en hoort in de koelkast.
• Droge gist. Korrels met een beschermlaagje. Ook deze los je eerst op in water.
• Instantgist. Je kunt die direct door de bloem mengen. Oplossen hoeft niet.

Bron: MAX Vandaag: verschillende soorten gist en Wikipedia: Gist.

De basisregel: 1 op 3

Volgens MAX Vandaag is de verhouding 1 op 3. Staat er in een recept 7 gram instantgist, dan neem je 21 gram verse gist. Je deelt de hoeveelheid verse gist dus door drie, of je vermenigvuldigt de droge gist met drie.

Droge of instantgist	Verse gist
3,5 gram (een half zakje van 7 gram)	ongeveer 10,5 gram
7 gram (een zakje)	21 gram
10 gram	30 gram
14 gram (twee zakjes)	42 gram

Een zakje van 7 gram is gebruikelijk, MAX Vandaag noemt dat formaat bij instantgist. Staat er een ander gewicht op jouw verpakking, reken dan met dat gewicht.

Waarom bronnen verschillen

Een andere bron, Bakken.nl, geeft bij 500 gram bloem ongeveer 10 tot 15 gram verse gist en 5 tot 7 gram gedroogde of instantgist. Dat is een verhouding van ongeveer 1 op 2. Dat verschilt dus van 1 op 3.

Wat doe je dan? Kijk op het pakje van jouw gist. Fabrikanten geven vaak aan hoeveel er bij hoeveel bloem hoort. Zit je ertussenin, kies dan voor de lagere hoeveelheid droge gist en geef het deeg wat meer tijd. Bakken.nl schrijft dat je bij een langere rijstijd minder gist kunt gebruiken.

Bron: Bakken.nl: bakken met gist.

Oplossen en temperatuur

Gist heeft warmte nodig, maar niet te veel. Bakken.nl noemt lauwwarm water van ongeveer 30 tot 35 °C voor verse en droge gist. Bij meer dan 40 °C beschadig je de gistcellen of gaan ze dood. Gebruik daarom liever geen kokend water in een deeg met gist.

1. Kruimel verse gist in het lauwwarme water.
2. Voeg eventueel een snufje suiker toe.
3. Laat 5 tot 10 minuten staan tot het schuimt.
4. Meng het daarna door de bloem en de rest van de ingrediënten.

Bij instantgist sla je stap 1 tot en met 3 over en meng je de gist direct door de bloem.

Bewaren

Verse gist hoort in de koelkast. MAX Vandaag schrijft dat hij meestal ongeveer 14 dagen houdbaar is na aankoop. Kijk dus op het pakje of er een datum op staat. Droge en instantgist zijn langer houdbaar, maar ook daar geldt de datum op de verpakking. Schuimt je gist niet in het water? Dan is hij waarschijnlijk niet meer goed en kun je beter nieuwe nemen.

Gist in jullie familieboek

Schrijf in het familiekookboek altijd twee regels: de gist die jouw familie gebruikte, en de omgerekende hoeveelheid voor droge gist. Bijvoorbeeld "21 gram verse gist (of 7 gram droge)". Bij Familiesmaak typ je dat in een paar zinnen bij de ingrediënten, zodat het in het boek op de pagina komt te staan. Vul bij "Van wie?" de naam in van degene die het recept altijd bakte. Meer over oude maten lees je in Ons, pond en kopje omrekenen in oude recepten, en een gisterecept om mee te oefenen vind je bij de oliebollen van oma.