Hete bliksem recept: stamppot met zure en zoete appels

Waarom heet het hete bliksem?

Appels en peren bevatten veel vocht. Daardoor houdt de stamppot lang zijn hoge temperatuur vast, en daar dankt hij waarschijnlijk zijn naam aan. Wees dus voorzichtig met de eerste hap.

In het westen en noorden van Duitsland heet hetzelfde soort gerecht Himmel und Erde, hemel en aarde. De hemel staat daar voor de appels uit de boom, de aarde voor de aardappels.

Bron: Wikipedia: Hete bliksem.

Welke appels gaan erin?

Het gaat om de combinatie van zuur en zoet. Wikipedia noemt als klassieke verhouding 2 delen aardappel, 1 deel zure appel, zoals goudreinet, 1 deel zoete appel of peer en 1 deel ui. Dat is veel fruit. Het recept hieronder gebruikt iets minder, zodat de stamppot steviger blijft. Pas het gerust aan.

Voor de aardappelen kies je een kruimige soort, die volgens het Voedingscentrum geschikt is voor stamppot en puree. Voorbeelden zijn Frieslander en Eigenheimer. Snijd uitlopers, en bruine en groene plekken weg. Die groene plekken duiden op de gifstof solanine, die kan zorgen voor misselijkheid en buikklachten. Bewaar aardappelen daarom donker.

Bron: Wikipedia: Hete bliksem en Voedingscentrum: Aardappelen.

Hete bliksem voor 4 personen

Klaar in ongeveer 40 minuten.

Ingrediënten

• 1,2 kilo aardappelen
• 350 gram zure appels, zoals goudreinetten
• 250 gram zoete appels of stevige peren
• 200 gram spekblokjes
• 2 uien (ongeveer 200 gram)
• 200 ml water
• zout en peper
• eventueel een scheutje azijn of wat keukenstroop

Bereiding

1. Schil de aardappelen en snijd ze in gelijke stukken. Doe ze met het water in een pan met deksel.
2. Was en schil de appels. Haal de klokhuizen eruit en snijd ze in vieren.
3. Breng de aardappelen aan de kook en laat ze 10 minuten koken met de deksel op de pan.
4. Leg de appels boven op de aardappelen. Laat alles nog 10 minuten koken tot de aardappelen gaar zijn. Controleer of er genoeg water in de pan zit.
5. Bak intussen het spek in een koekenpan zonder extra vet knapperig. Snijd de uien in ringen en bak ze goudgeel in het spekvet.
6. Giet de aardappelen en appels af en vang het kookvocht op.
7. Stamp alles tot een grove stamppot. Voeg zo nodig een scheutje kookvocht toe.
8. Proef en maak af met peper, wat azijn of stroop. Voeg pas op het eind zout toe, want spek is al zout.
9. Schep de stamppot op en leg het spek met de uien erbovenop.

De manier waarop de appels op de aardappelen garen, staat ook in het Wikibooks Kookboek. Daar wordt de stamppot gegeten met bloedworst, braadworst of baklever.

Elke streek zijn eigen bliksem

• Gelderland: traditioneel met klapstuk.
• Noord-Brabant: traditioneel met Brabantse metworst en rookworst.
• Noorden van Nederland: stamppot zoetappeltjes, met alleen zoete appels, of pronkjewail, met gedroogde en gewelde appeltjes.
• Vlaanderen: een ovenschotel van appelmoes, gehakt en puree, met paneermeel erover.
• Donder en hete bliksem: een variant met ham en Franse mosterd.

Hoort er vlees bij dat lang moet koken, zoals klapstuk? Het recept voor hutspot met klapstuk laat zien hoe je dat aanpakt.

Bron: Wikipedia: Hete bliksem.

De rest van de pan

Laat restjes niet langer dan 2 uur buiten de koelkast staan. Laat ze snel afkoelen, doe ze goed afgesloten in een bakje en eet ze binnen 2 dagen op. In de vriezer blijven ze 3 maanden goed. Warm een restje één keer op tot het stomend heet is en schep goed om.

Bron: Voedingscentrum: gekookte aardappelen bewaren en 5x veilig met kliekjes.

Welke naam schrijf jij boven het recept?

Noemde jouw moeder het zoetappeltjes of hete bliksem? Die naam vertelt iets over waar de familie vandaan komt. Schrijf hem in jullie familiekookboek boven het recept en vertel bij het verhaal erachter welke worst of welk vlees erbij hoorde. Kies "Hoofdgerechten" als soort en vul bij "Van wie?" de naam in van wie de stamper hanteerde. Een regel die met "Tip:" begint, zoals de verhouding zoet en zuur, valt op de pagina meteen op. Achterin komt vanzelf een register op recept en op ingrediënt, dus wie later "appel" zoekt, vindt deze stamppot terug.