Poffertjes recept met gist en boekweit: zo worden ze luchtig

Waarom gist en boekweit?

Poffertjes lijken op kleine pannenkoeken, maar ze zijn dikker omdat ze rijzen. Dat komt door het rijsmiddel in het beslag, meestal gist. Doorgaans bestaat het beslag voor de helft uit tarwemeel en voor de helft uit boekweitmeel, met melk, gist en een snufje zout. Soms zit er ei in.

Sommige recepten gebruiken bakpoeder of zelfrijzend bakmeel in plaats van gist. Dat beslag moet je meteen gebruiken, omdat het rijsmiddel zijn werking verliest. Heb je geen uur om te wachten, dan is dat een optie. Gist geeft wel de klassieke versie.

Poffertjes worden ook anders gebakken dan pannenkoeken. Je draait ze om terwijl het beslag nog niet helemaal gestold is. Zo blijven ze zachter en worden ze rond.

Bron: Wikipedia: Poffertjes.

Recept: poffertjes voor 4 personen

Je krijgt ongeveer 60 poffertjes. Reken op 10 minuten werk, een uur rijzen en een half uur bakken in een poffertjespan.

Ingrediënten

• 125 gram tarwebloem
• 125 gram boekweitmeel
• 1 zakje gedroogde gist (7 gram)
• 1 eetlepel suiker
• 400 ml lauwe melk
• 1 ei
• een halve theelepel zout
• boter of olie om te bakken
• boter en poedersuiker voor erbij

Bereiding

1. Meng bloem, boekweitmeel, gist en suiker in een grote kom.
2. Giet er al roerend de lauwe melk bij. Klop het ei erdoor en daarna het zout. Roer tot een glad, vrij dun beslag.
3. Dek de kom af en laat het beslag op een warme plek ongeveer een uur rijzen. Er moeten belletjes op staan.
4. Roer het beslag kort door en giet het in een knijpfles of een kan met tuit. Zo vul je de kuiltjes makkelijk.
5. Verwarm de poffertjespan op een middelhoog vuur. Vet de kuiltjes in met een kwast.
6. Vul de kuiltjes tot net onder de rand. Bak tot de bovenkant dof wordt en belletjes toont, maar nog niet droog is.
7. Keer de poffertjes snel met een vork of satéprikker. Bak ze nog ongeveer een minuut, tot beide kanten bruin zijn.
8. Breek er één open. Is de binnenkant zacht maar niet meer nat, dan is de pan goed. Stel anders het vuur bij.
9. Serveer de poffertjes meteen met een klontje boter en poedersuiker.

Heb je geen poffertjespan? Volgens Wikipedia kan het ook in een tosti-ijzer of contactgrill met een poffertjesplaat. In de kraam gaat het op koperen platen met ronde doppen, 10 tot 12 stuks op een bord.

Bron: Wikipedia: Poffertjes.

Beslag en restjes veilig houden

Zacht vanbinnen betekent niet rauw. Het Voedingscentrum zegt dat je gerechten met rauw ei door en door moet verhitten. Rauw beslag is een risico, vooral voor zwangeren, jonge kinderen, ouderen en mensen met een verminderde weerstand. Bak voor hen de poffertjes iets langer. Proef niet van het beslag, want ook in meel kan E. coli zitten. Was je handen met zeep na het aanraken van rauw beslag en rauwe eieren.

Blijft er beslag over? Zet het in de koelkast en bak het binnen 24 uur op. Gebakken poffertjes laat je binnen 2 uur afkoelen. In een afgesloten bakje op 4 °C blijven ze twee dagen goed, in de vriezer 3 maanden. Warm ze op tot ze stomend heet zijn en warm niet twee keer op.

Bron: Voedingscentrum: 5x veilig met eieren, E. coli en 5x veilig met kliekjes.

Een recept uit 1746

De eerste vermelding van poffertjes als eten staat in een beschrijving van een Amsterdamse kermis uit 1734. Een recept staat in "De volmaakte Hollandsche keuken-meid" uit 1746. Daar begint het zo: "Neemt een halve kop grutte-meel, een half pond tarwe meel, 3 Eijeren en een pintje melk, en een lepeltje gist met wat zuiker gemengt." Daarna zet je het te rijzen en bak je. De basis is dus nog steeds herkenbaar. Hoeveel is een pintje of een kop? Zulke maten lees je terug in oude maten in recepten omrekenen.

Waar poffertjes precies vandaan komen, is niet duidelijk. Een verhaal over een klooster wordt vaak genoemd en verklaart de bijnaam "broedertjes", maar Wikipedia vindt die uitleg weinig geloofwaardig. De kermis ligt meer voor de hand. In Breukelen bestaat sinds 1915 de poffertjesdag op 3 oktober, waarop basisschoolleerlingen gratis poffertjes mogen eten.

Bron: Wikipedia: Poffertjes.

Ook de pan hoort bij het verhaal

Poffertjes zijn een gerecht om samen te bakken. Wie stond bij de pan en wie mocht de poedersuiker strooien? Ging de oude gietijzeren pan van moeder op dochter over? Zulke details maken een recept meer dan een lijst ingrediënten. Zet ze in jullie boek bij het verhaal, met bij "Van wie?" de naam van de bakker. Kies als soort "Desserts" of "Gebak en koek", net hoe jullie ze aten. Heb je 15 recepten bij elkaar? Dan wordt het een boek met inhoudsopgave, en de proef-PDF laat je meteen zien hoe het eruitziet.