Recept omrekenen naar een ander aantal personen: factor en tabel

De omrekenfactor

De formule is simpel. Deel het aantal personen dat je wilt voeden door het aantal personen in het recept. Wat eruit komt is je factor. Daarna vermenigvuldig je elke hoeveelheid met die factor:

nieuwe hoeveelheid = oorspronkelijke hoeveelheid × factor

Rekenmachinepro geeft als voorbeeld een recept voor 4 personen dat je voor 10 personen maakt. De factor is dan 2,5, dus 200 gram bloem wordt 500 gram. Een recept voor 8 personen voor 2 personen is factor 0,25: 400 ml melk wordt 100 ml.

Bron: Rekenmachinepro: recept schaal aanpassen.

Voorbeeldtabel voor een recept van 4 personen

Stel, het kaartje geeft 4 personen met 200 gram bloem, 400 ml melk en 300 gram aardappelen. In deze tabel zie je wat er per aantal personen uitkomt.

Aantal personen	Factor	Bloem	Melk	Aardappelen
2	0,5	100 g	200 ml	150 g
6	1,5	300 g	600 ml	450 g
8	2	400 g	800 ml	600 g
10	2,5	500 g	1000 ml	750 g
12	3	600 g	1200 ml	900 g

Rond bij de uitkomst af op getallen die je kunt wegen of afmeten. 187 gram bloem is onhandig, 190 of 200 gram is genoeg. Zet de rekenuitkomst eerst op papier, voordat je gaat koken.

Wat je niet gewoon vermenigvuldigt

Niet alles schaalt mee. Bij grotere recepten klopt de rekensom meestal wel voor bloem, melk, groente en vlees, maar niet voor deze dingen.

Kruiden en rijsmiddelen

Rekenmachinepro adviseert om rijsmiddelen en kruiden niet volledig mee te laten schalen. Bij een factor boven de 2 gebruik je ongeveer 75 procent van de berekende hoeveelheid. Dat is een richtlijn, en geen wet. Begin dus voorzichtig en proef tussendoor. Je kunt altijd nog bijstrooien, maar niet terugscheppen.

Dat geldt ook voor gist. Meer over de hoeveelheid verse en droge gist lees je in het artikel over gist omrekenen.

Baktijd en temperatuur

De ovenstand blijft meestal hetzelfde. De bron zegt dat je bij een verdubbeling van het volume rekent op 20 tot 30 procent langere baktijd. Dit is een schatting. Kijk dus altijd naar kleur en gaarheid, en niet alleen naar de klok.

Bakvorm en pan

De pan of vorm moet ook mee. Een dubbel beslag in dezelfde springvorm wordt te hoog, en rijst bovenaan over de rand of blijft rauw in het midden. Gebruik een grotere vorm, of twee vormen. Rekenmachinepro behandelt de vormgrootte niet apart, dus gebruik je gezonde verstand: een vorm moet niet voller dan ongeveer driekwart worden. Dat laatste is een vuistregel, niet uit de bron.

Eieren

Een half ei bestaat niet. Klop bij een factor van 0,5 een ei los en gebruik ongeveer de helft. Of kies een ander aantal personen waarbij de eieren wel uitkomen.

Eerst proberen op een klein recept

Begin niet met het omrekenen van een kerstdiner. Probeer eerst een eenvoudig recept, zoals een soep of een stamppot, voor het een keer voor veel mensen moet. Daar zijn de kruiden en de baktijd veel minder gevoelig dan bij gebak.

Het omgerekende recept vastleggen

Een familiekookboek werkt met één aantal personen per recept. Kies dat aantal bij het opschrijven, en vermeld in de tekst als oma het eigenlijk voor veel meer mensen maakte. In Familiesmaak noem je het aantal personen in je paar zinnen, naast de tijd en de ingrediënten. Je ziet meteen hoe de pagina eruitziet. Zet bij "Van wie?" de naam van de kok, en gebruik de tip van de kok voor wat jij hebt aangepast. Hoe je dat helder opschrijft, staat in Hoe schrijf je een recept op?.