Blog · Recepten
Kniepertjes en nieuwjaarsrolletjes bakken voor oud en nieuw
Kniepertjes en nieuwjaarsrolletjes horen in het noordoosten van Nederland bij de jaarwisseling, zoals de oliebol in de rest van het land. Dunne, knapperige wafeltjes met kaneel, plat of opgerold en gevuld met slagroom. Hier lees je hoe je ze bakt en hoe je de traditie bewaart.
Een traditie uit het noordoosten
Een kniepertje is een dunne, zoete en harde wafel die van oudsher rond de jaarwisseling wordt gebakken. Volgens Wikipedia gebeurt dat vooral in Drenthe, Groningen, Twente, de Achterhoek en Salland. Elke streek heeft er een eigen naam voor: knieperties, iezerkoekies, kniepkoukies of knieperkes. Rol je de wafel op, dan heet hij een nieuwjaarsrolletje.
In een reactie op MAX Vandaag staat een mooi familieverhaal: een oma legde uit dat de platte wafels een open boek zijn van het jaar dat voorbij is, en de opgerolde een gesloten boek van het nieuwe jaar. Zulke verhalen zijn het opschrijven waard.
Bron: Wikipedia: Kniepertie en MAX Vandaag: kniepertjes of nieuwjaarsrolletjes maken.
Wat heb je nodig?
Vroeger bakte men kniepertjes in een speciaal ijzer op het fornuis. Nu gebruiken veel mensen een elektrisch kniepertjesijzer of een wafelijzer voor dunne wafels. Zonder ijzer lukt het niet, dus leen er een als je er geen hebt. Misschien staat er in de familie nog een op zolder.
Recept: kniepertjes
Dit recept komt van MAX Vandaag. Het geeft een flinke hoeveelheid, genoeg om uit te delen.
Ingrediënten
- 250 gram boter
- 500 gram bloem
- 400 gram witte basterdsuiker
- 1 theelepel kaneel
- ½ theelepel gemalen anijszaad
- snufje zout
- 2 eieren
- water
- gesmolten boter om het ijzer in te vetten
- voor nieuwjaarsrolletjes: 250 gram slagroom en 25 gram suiker
Bereiding
- Smelt de boter en laat hem iets afkoelen.
- Zeef de bloem en meng met de suiker, kaneel, anijs en zout.
- Roer de gesmolten boter erdoor. Voeg de eieren een voor een toe.
- Voeg beetje bij beetje water toe, tot je een soepel, dun beslag hebt.
- Verwarm het ijzer en vet het in met gesmolten boter.
- Schep een afgemeten bolletje beslag in het ijzer, bijvoorbeeld met een ijsschep. Klap het ijzer dicht.
- Bak de wafel ongeveer 1 minuut, tot hij lichtgoudbruin en gaar is. Laat afkoelen.
Nieuwjaarsrolletjes
Maak het beslag iets dunner met extra water. Rol de wafel meteen na het bakken om de steel van een pollepel of een dunne deegroller. Houd hem even vast tot hij hard is. Klop de slagroom met de suiker op en vul de rolletjes pas vlak voor het eten. Anders worden ze zacht.
Bron: MAX Vandaag: kniepertjes.
Tip: de wafels zijn heet als ze uit het ijzer komen. Rol ze met een schone theedoek om je vingers, of laat een volwassene het oprollen doen.
Bewaren
Volgens MAX Vandaag blijven kniepertjes in een goed afgesloten trommel minstens twee weken knapperig. Je kunt ook bolletjes deeg invriezen en later vers bakken. Vul nieuwjaarsrolletjes pas met slagroom als je ze gaat eten.
Samen bakken, samen onthouden
Het bakken van kniepertjes is vaak een middag met de hele familie. Een staat bij het ijzer, een ander rolt, de kinderen tellen. Zo’n middag vergeet je niet, maar het recept raakt soms wel zoek. Schrijf het op in Familiesmaak bij "Gebak & koek", met de streeknaam die jullie gebruikten. Bij "Het verhaal erachter" vertel je wie het ijzer had en hoe de middag ging. Gebruikte de familie een eigen woord voor de wafels? Lees dan ook recepten in dialect opschrijven.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een kniepertje en een nieuwjaarsrolletje?
Een kniepertje is een platte wafel. Een nieuwjaarsrolletje is dezelfde wafel, maar dan opgerold en vaak gevuld met slagroom.
Waar eet je kniepertjes?
Vooral in het noordoosten van Nederland: Drenthe, Groningen, Twente, de Achterhoek en Salland, rond de jaarwisseling.
Hoe lang blijven kniepertjes goed?
In een goed afgesloten trommel blijven ze minstens twee weken knapperig.
Kun je kniepertjes bakken zonder speciaal ijzer?
Je hebt een kniepertjesijzer of een wafelijzer voor dunne wafels nodig. Zonder zo’n ijzer krijg je niet de dunne, knapperige wafel.
Bronnen
Nodig je familie uit
Maak in Familiesmaak een boek en kies bij stap 3 "Nodig familie uit". Iedereen krijgt een eigen link en zet zijn recepten in hetzelfde boek.
Start jullie familiekookboek